Starenje obično zamišljamo kao postepen proces koji se odvija iz godine u godinu. Međutim, novo istraživanje pokazuje da različita tkiva u ljudskom organizmu nemaju isti ritam starenja i da se njihove strukturne promene u pojedinim životnim periodima mogu znatno ubrzati.
Prvi izraženiji period može početi već u tridesetim
Istraživači su pomoću veštačke inteligencije analizirali 25.306 histopatoloških snimaka 40 vrsta tkiva, uzetih od 970 donora starosti od 21 do 70 godina. Razvili su model pod nazivom PathStAR, koji je omogućio da prate kako se struktura tkiva menja tokom života, bez toga da model bude obučen da samo predviđa nečiju starost.
Kada su najpre analizirali jajnike, uočili su dva perioda ubrzanih strukturnih promena - između 35. i 40. godine, a zatim ponovo između 55. i 60. godine. Prvi period vremenski se poklapa sa poznatim padom plodnosti, dok drugi odgovara periodu menopauze.
Shutterstock/smolaw
Međutim, nalazi nisu pokazali da svi organi prolaze kroz iste promene u istim godinama. Naprotiv, istraživanje je pokazalo da pojedina tkiva imaju različite obrasce starenja. Krvni sudovi, na primer, pokazuju ubrzane strukturne promene ranije, uglavnom tokom tridesetih, dok se kod materice i vagine izraženije promene javljaju kasnije, oko menopauze.
Nisu svi organi "podešeni" na isti sat
Kod pojedinih tkiva, uključujući određena tkiva sistema za varenje i muškog reproduktivnog sistema, istraživači su pronašli upravo obrazac sa dve faze ubrzanih promena. To znači da se strukturno starenje ne odvija nužno ravnomerno tokom čitavog života, već može imati periode kada se promene odvijaju brže.
PROČITAJTE JOŠ: Koliko zapravo imate godina? Odgovor bi mogao da se krije u vašem glasu
Možda vas zanima…
U istim periodima ubrzanog starenja kod više tkiva primećene su i promene povezane sa pojačanim inflamatornim procesima, kao i smanjenom proizvodnjom energije, sposobnošću popravke i mehanizmima kontrole kvaliteta ćelija. Ipak, to ne znači da je upala jedini uzrok starenja niti da će svaka osoba doživeti iste promene u istim godinama.
Shutterstock Jelena Stojancevic
Autori naglašavaju da se radi o obrascima pronađenim analizom velikog broja uzoraka, a ne o preciznom "rasporedu starenja" koji važi za svakog čoveka. Na individualni tok starenja utiču brojni biološki i drugi faktori.
Naučnici bi da prave mapu starenja organizma
Jedan od narednih ciljeva istraživača jeste izrada svojevrsnog atlasa strukturnog starenja, koji bi pokazao kako se različita tkiva menjaju tokom života. Takva mapa mogla bi da pomogne naučnicima da bolje razumeju zašto su pojedini organi osetljiviji u određenim periodima i kako su njihove promene povezane sa bolestima koje se češće javljaju sa godinama.
PROČITAJTE JOŠ: NISTE NI SVESNI DA STARITE: Lekar otkriva 7 tajnih znakova starenja - jedan ćete primetiti u krevetu!
Za sada, međutim, ovo istraživanje ne znači da čovek odjednom počinje da "stari" u određenoj godini. Njegova važna poruka je drugačija: naše telo nema jedan univerzalni sat starenja. Različiti organi i tkiva imaju sopstvene ritmove, a kod nekih se promene zaista mogu odvijati u izraženim talasima, piše Večernji.
Komentari (0)