Vreme možda prolazi ravnomerno, ali proces starenja ljudskog tela ne prati isti ritam. Umesto postepenog i ujednačenog procesa, starenje se odvija kroz različite faze, od naglog razvoja u detinjstvu, preko relativne stabilnosti u ranoj odrasloj dobi, pa sve do ubrzanog starenja koje nastupa kako godine prolaze.
Ubrzanje starenja počinje oko 50. godine
Novo istraživanje otkrilo je ključnu prekretnicu u tom procesu - ubrzanje starenja najčešće počinje oko 50. godine života.
Prema istraživanju koje je proučavalo proteine u ljudskom telu kroz različite starosne grupe odraslih osoba, nakon 50. godine dolazi do izraženijeg ubrzanja starenja organa i tkiva. Najveće promene primećene su upravo u krvnim sudovima, koji spadaju među najranije pogođena tkiva u procesu starenja.
Shutterstock_PeopleImages
- Na osnovu promena proteina povezanih sa starenjem razvili smo organske ‘satove’ starenja koji precizno pokazuju kako različita tkiva stare. Naša vremenska analiza otkrila je izraženu prekretnicu oko 50. godine, pri čemu se krvni sudovi izdvajaju kao jedno od najosetljivijih tkiva na proces starenja - navodi tim naučnika predvođen istraživačima sa Kineske akademije nauka.
Dodaju da njihova otkrića otvaraju vrata dubljem razumevanju starenja na nivou celog organizma, kroz proučavanje proteina, ključnih molekula koje upravljaju mnogim biološkim funkcijama.
Zašto se naučnici bave proteinima u organima
Ljudi imaju izuzetno dug životni vek u poređenju s većinom sisara, ali ta dugovečnost ima svoju cenu. Jedna od posledica je postepeni pad funkcije organa, što s godinama povećava rizik od hroničnih bolesti. I dalje ne razumemo tačne obrasce starenja u pojedinim organima, pa su naučnici odlučili da istraže kako se proteini u različitim tkivima menjaju kroz vreme.
Možda vas zanima…
Kako je sprovedeno istraživanje
U istraživanju su analizirani uzorci tkiva 76 davalaca organa, uzrasta od 14 do 68 godina, koji su preminuli od posledica traumatske povrede mozga (navodi se u tekstu). Uzorci su obuhvatali kardiovaskularni sistem (srce i aorta), digestivni sistem (jetra, pankreas i creva), imuni sistem (slezina i limfni čvorovi), endokrini sistem (nadbubrežna žlezda i masno tkivo), respiratorni sistem (pluća), kožni sistem (koža), mišićno-koštani sistem (mišići).
Analizirani su i uzorci krvi kako bi se dobio što potpuniji uvid u promene koje se dešavaju na nivou celog tela.
Shutterstock/Mangkorn Danggura
Naučni tim je sastavio katalog proteina pronađenih u različitim organskim sistemima i pratio kako se njihove vrednosti menjaju s godinama. Rezultati su upoređeni sa bazom podataka o bolestima i genima povezanim s njima, a navodi se da se izraženost 48 proteina povezanih s bolestima povećava s godinama. Ti proteini povezani su s bolestima kardiovaskularnog sistema, oštećenjem i zadebljanjem tkiva (fibrozom), masnom jetrom i tumorima koji zahvataju jetru.
Najkritičniji period: između 45. i 55. godine
Najizraženije promene zabeležene su u periodu između 45. i 55. godine života. Upravo tada mnoga tkiva prolaze kroz snažne promene na nivou proteina, a najznačajnije se, prema tekstu, dešavaju u aorti, što ukazuje na njenu izrazitu osetljivost na proces starenja. Dugotrajnije promene primećene su i u pankreasu i slezini.
Protein i ubrzano “starenje” krvnih sudova
Da bi dodatno proverili nalaze, istraživači su izdvojili jedan protein povezan sa starenjem aorte i ubrizgali ga mladim miševima. Rezultati su bili jasni: životinje koje su primile ovaj protein pokazale su slabiju fizičku izdržljivost, manju snagu stiska, smanjenu ravnotežu i koordinaciju u poređenju s kontrolnom grupom. Takođe su se pojavili izraženi pokazatelji starenja krvnih sudova, piše miss7zdrava.
Dva ranija “vrhunca” i šta novo otkriće znači
Zanimljivo je da su prethodna istraživanja već zabeležila dva “vrhunca“ starenja, jedan oko 44. godine, a drugi oko 60. Ova nova saznanja ukazuju da je ljudsko starenje složen, postepen proces koji se odvija u fazama i uključuje različite organske sisteme.
shutterstock.com/PeopleImages
Razumevanje kada i kako pojedini delovi tela počinju da stare moglo bi otvoriti vrata razvoju ciljanih medicinskih intervencija koje bi taj proces mogle usporiti ili makar učiniti blažim.
- Naše istraživanje ima potencijal za izgradnju sveobuhvatnog atlasa proteina koji obuhvata 50 godina ljudskog starenja, osvetljavajući mehanizme narušene ravnoteže proteina u starim organima i otkrivajući kako univerzalne obrasce starenja, tako i one specifične za pojedina tkiva - poručuju autori studije koja je objavljena u časopisu Cell.
Komentari (0)